Tanden natuurlijk en holistisch helen

"Genezen gaatjes natuurlijk?"

Kun je gaatjes natuurlijk genezen? De meeste tandartsen zeggen van niet, maar er zijn aanwijzingen dat voeding en leefstijl een verschil kunnen maken. In deze blog deel ik mijn zoektocht, ervaringen en tips.

Wat ging er mis met mijn tanden?

De laatste twee jaar ben ik gestopt met fluoride omdat ik geloof dat het niet al te best is voor een mensenlichaam. Fluoride blijkt toch nuttig, vooral als je voedingspatroon niet optimaal is.

Ik at suiker, kreeg weinig calcium binnen, at nauwelijks vlees en floste niet, ondanks de schade van mijn beugel. Ik denk dat ik vooral te weinig voedingsstoffen binnenkreeg om mijn tanden te laten remineraliseren.

Toen ik naar de tandarts ging met kiespijn, maakte hij een foto en tadaa: 3 vrij diepe gaatjes. Maar ik ben eigenwijs, en de tandarts heeft pas plaats in april, dus ik ga een poging doen tot het natuurlijk genezen van mijn gaatjes en tanden. 

Holistische manieren van tanden helen

Ik heb oplossingen gezocht in meerdere richtingen. Germaanse geneeskunde ziet het als een eigenwaarde-conflict / onvermogen-conflict m.b.t. het terugbijten / van zich afbijten. Maar daar kom ik niet echt verder mee: dat zit of nog in een onbewuste laag, of is misschien toch niet helemaal kloppend: ik weet het nog niet. Chinese geneeskunde koppelt elke tand of kies aan een orgaan, maar ook dat schiet niet op. Al heb ik wel altijd al wat problemen met mijn schildklier gehad en de kiezen waar ik gaatjes in heb, slaan inderdaad ook terug op de schildklier. Maar tjah, geen idee wat ik daar nou weer mee moet. Heb jij hier een theorie over? Neem alsjeblieft contact met mij op: ik leer er graag meer over!

Hoe werkt een tand?

Tanden bestaan uit verschillende lagen: glazuur, dentine en een zenuwkamer. Het glazuur is de buitenste beschermlaag en bestaat grotendeels uit hydroxyapatiet (een calcium-fosfaatverbinding). Dentine, de laag eronder, is iets zachter en bevat kleine kanaaltjes die in verbinding staan met de zenuwen en bloedvaten van de tand.

Tanden remineraliseren zichzelf voortdurend, mits jij ze goed verzorgt, de juiste voedingsstoffen in je lichaam beschikbaar hebt en de juiste bacteriën in je mond voedt in plaats van uitmoordt. In principe is een tand net zo ‘levend’ als de rest van je lichaam en kan zichzelf ook helen. Glazuur kan remineraliseren, maar volgens velen herstelt dentine niet. Maar: ik heb hoop dat het wel kan! Er zijn zelfs filmpjes en foto’s van mensen waar je de binnenkant van de kies terug ziet groeien na een paar maanden, zie hier. 

Tandpasta?

Ik lees verschillende dingen. Mijn conclusie is: als ik geen fluoride gebruik, moet ik wel iets anders gebruiken wat voor extra remineralisatie zorgt met de huidige staat van mijn tanden.

Hydroxyapatiet (HAP) schijnt de natuurlijke vorm van calcium te zijn die in je tanden voorkomt. Lees hier meer.

Als ik dan dingen zie staan als: 

 “Het verschil tussen HAP en fluoride is dat fluoride geen nieuwe structuur creëert maar een nieuw laagje over de tand legt. Terwijl HAP door je hele tand reikt om van binnenuit weer op te bouwen. HAP kan namelijk de onderkant van de plek waar het gaatje ontstaat bereiken.”

Dan val ik van mijn stoel af: dus eigenlijk doen we met fluoride pleisters plakken? Maar dan op onze tanden? (Op zich niet heel gek in een maatschappij die voornamelijk pleisters plakt maar toch….) 

Bio tandpasta’s bevatten vaak etherische oliën en daar is niet iedereen positief over. Daarnaast zit er in heel veel tandpasta’s glycerine, wat een laagje over je tanden legt en remineralisatie uit speeksel zou kunnen verhinderen. (Dit is dan weer niet wetenschappelijk bewezen maar ik gebruikte wel eens glycerine om verzorgingsproducten mee te maken en vond het toch een wat dubieus middeltje.)

Wat blijft er over? Niet heel veel. Ik ben nu voor JuliBrite tabletten gegaan. Daar zit HAP in, calciumcarbonaat en xylitol: in mijn ogen belangrijke stoffen om je tanden te remineraliseren. 

Voeding voor gezonde tanden

Waar ik zeker wat mee kan, is mijn dieet. Omdat ik tegen de bio industrie ben (niet persé tegen vlees), nam ik maar matig zuivel en vlees. We aten al vrij gezond, maar niet gezond genoeg om dat te compenseren denk ik dan. Ondertussen ken ik alle boerderijwinkels uit de buurt en halen we regelmatig wat melk en vlees. De buurman verkoopt biologisch rundvlees van zijn eigen koeien die bijna altijd buiten lopen en dat is helemaal geweldig.

Weston A. Price dieet

Weston A. Price was een tandarts die onderzoek deed bij traditionele stammen. Hij kwam erachter dat traditionele volken (de oudere generaties) veel gezondere tanden hadden. Hij trok de conclusie dat dat te maken had met een veel hogere inname aan in vet oplosbare vitamines en andere mineralen. Daar is dus een heel dieet uit ontstaan, lees hier meer.  Aanhangers beweren dat je gaatjes kunt genezen met voeding. Maar hoe?

Wat hebben tanden nodig om te helen / remineraliseren?

Tanden hebben mineralen en voedingsstoffen nodig om sterk en gezond te blijven. Belangrijke stoffen zijn onder andere:

  • Calcium – bouwsteen van het glazuur
  • Fosfor – werkt samen met calcium om tanden te versterken
  • Magnesium – essentieel voor calciumopname en glazuurherstel
  • Silicium – ondersteunt de sterkte van tanden en botten
  • Vitamine D – bevordert de opname van calcium en fosfor
  • Vitamine K2 – helpt calcium naar de juiste plekken te transporteren
  • Vitamine A – nodig voor de aanmaak van tandglazuur
  • Vitamine C – ondersteunt gezond tandvlees en collageenvorming
  • Collageen – ondersteunt het tandvlees en dentine
  • Probiotica – bevordert een gezonde mondflora (en ook de darmen!)

In welke voeding vind je dit terug?

Voedingsstof Waar vind je dat in?
Calcium
Rauwe melk, kaas, bottenbouillon, volkoren producten, groenten
Fosfor
Orgaansvlees, bottenbouillon, vis, eieren, zuivel, noten, peulvrucht
Magnesium
Orgaanvlees. Ik gebruik: vijgen (met mate), cacoa, noten, groene bladgroenten, avocado
Silicium
Brandnetel! (Rest weet ik nog niet zo goed: heermoes, paardenbloem, bananen?)
Vitamine D
De zon! Lever, levertraan vette vis*
Vitamine K2
Rauwe zuivel, grasgevoerde boter, kaas, beetje in vlees en eieren
Vitamine A
Lever, boter, eieren, melk, wortel, zoete aardappel
Vitamine C
Fruit, zuurkool, veel wildpuk (bijv. veldkers), paprika, kool
Collageen
Bottenbouillon, vis, eigeel, gelatine
Probiotica
Kefir, yoghurt en alles wat je zelf fermenteert: zuurkool en augurken bijv.

Levertraan - vitamine D, A en omega 3

Ik zie dat veel mensen die het Weston A. Price dieet gaan volgen, supplementen nemen zoals kabeljauw lever (levertraan). Visolie is over het algemeen niet best: Vissen worden vrij onethisch gevangen/”geoogst”, vissen zijn vervuild, de visolie schijnt vaak te oxideren voordat ie in het tabletje komt. Wil je dat in je lichaam?

Vissen bevatten omega 3 omdat ze omega 3-bevattende-algen eten. Er zijn bedrijven die deze algen kweken en als omega 3 pilletje verkopen: lijkt mij beter. Maar daar is dan weer wel wat onzekerheid over de opneembaarheid. Voor het precieze hoe en wat moet je even Googlen maar ik zie door de bomen het bos niet meer.

Wel bevat levertraan naast het gezonde omega-3 ook vitamine D en vitamine A: volgens mij kom je deze combinatie niet vaak tegen. Ik vind het lastig: misschien ga ik het wel proberen. Runderlever bevat ook vitamine D en A dus eventueel zou je algenolie daar mee kunnen combineren.

Noten, zaden, bonen, linzen en havermout

Bevatten veel fytinezuur. De noten kun je roosteren om het al iets te verminderen maar nog beter is weken en kiemen. Je weekt bonen en zaden een nacht en laat ze enkele dagen ontkiemen op een warme plek. Dat kan ook met hele granen. Geplette havermout kun je bijv. eerst een nachtje weken. Zie hier meer info.  Het is wel werk dus ik doe het niet altijd. 

 

Zuurdesembrood heeft door het lange fermentatieproces ook minder fytinezuur, lees hier alles over het bakken van zuurdesembrood: Zuurdesembrood – de makkelijke manier.

Leven zonder suiker

Het is even een drempel maar als je hem over bent, wil je denk ik niet meer terug. Geen energie dipjes, een betere huid en over het algemeen een gezonder gevoel. Ik hoop binnenkort wat recepten te posten. Voor nu verwijs ik je graag door naar de recepten van Rineke Dijkinga, heerlijk! Bekijk hier haar recepten.

Wildplukken voor tanden

Heel veel ‘wilde’ planten bevatten veel meer voedingsstoffen dan dat onze groente ons leveren. Het is dus zeker waardevol om daar mee aan de slag te gaan voor een gezonder dieet. Binnenkort vind je op deze website ook wat meer recepten en informatie over wildplukken. Voor nu raad ik je veldkers aan (zoek het even op) die begint nu (februari) op te komen.

Wat ben ik anders gaan doen?

Wel: bottenbouillon maken, meer zuivel, meer vlees, meer eieren, meer zelf gefermenteerd: zuurkool en augurken, elke dag uit eigen tuin of wildpluk eten, meer in de zon, meer bewegen, meer focus op rust en slaap, 2 keer per dag groenten als basis proberen aan te houden, oorzaken van stress langzaam aanpakken en transformeren. 

Niet/minder: suiker, zetmeel en granen, producten met veel fytinezuur zonder ze voor te bewerken.  

Wat doe ik nog meer? 

  • Spoelen met zelfgegroeide kamille en pepermunt thee
  • Oil pulling met kokosolie (elke ochtend 20 min)
  • Poetsen voor het ontbijt / koffie i.p.v. erna
  • Glas water nadat ik iets heb gegeten in de hoop dat het zuren wegspoelt 
  • Flossen (na elke maaltijd)
  • Tandpasta tussen de zere kiezen proppen met een stokje (I know…)
  • Soms een filmpje aanzetten met “helende frequenties” voor tanden (en ja, ik voel écht iets tijdens zo’n filmpje, kon het zelf ook niet echt geloven maar als je pijn hebt probeer je alles.)

Naast flossen, oil pulling en tandpasta tussen mijn kiezen proppen, heb ik nog één minder standaard methode: keihard ‘Nesso’ van Heilung meezingen. Of het werkt? Geen idee. Maar placebo is ook een krachtig medicijn.

Echt pijn maar geen pijnstillers?

Als je kunt kauwen: Kauw op kruidnagels: het verdooft en doodt bacteriën. Combineer dan wel met probiotica / gefermenteerd voedsel om de gezonde bacteriën ook een kans te geven. Een stukje wilgenbast werkt ook. 
Kun je niet kauwen? Een watje met stroh rum of andere zeer sterke alcohol doet wonderen. Dit gebruikte ik toen mijn verstandskiezen doorkwamen. Maar of het gezond is…. 

UPDATES

21 februari 2025: Ik ben nu zo’n 3 weken bezig en kan weer eten met de kant die pijn deed. De kies is nog wel onwijs gevoelig voor koud of warm water. Ik voel nog dat het niet best is, maar het doet niet meer zo’n pijn als eerst. En dit is alleen nog maar doordat ik geen suiker eet, goed flos en mijn lichaam probeer te ondersteunen met de juiste voeding. Vandaag komen ook mijn nieuwe tandpasta-tabletjes binnen en ik ben benieuwd wat dat doet. Ook is er iets meer zon waardoor er weer een beetje vitamine D in dat verbleekte lichaam komt: jullie horen nog van me!

19 maart 2025: Tjah wat moet ik zeggen: of het beter gaat? Ik weet het niet, er is nu een mini stukje uit de meest aangetaste kies (waar al een vulling in zit). Ergens dacht ik toen het gebeurde “mooi, nu kan ik er beter bij om het schoon te houden” maar weet dus niet of dat al te best is. Soms voel ik hem overdag soort van kloppen zoals nu: I don’t like it.

Overigens: de linker kant gaat wel in sprongen vooruit: daar voel ik helemaal niets meer en zelfs de donkere verkleuring tussen mijn kiezen (o.a. schade van de beugel) lijkt iets af te nemen. Links is voor mij de moeder kind kant dus dan moet ik nu alleen mijn partner kant nog fixen 😀 

  • Van jullie kreeg ik een paar keer de tip om ook met zout (keltisch/himalaya) te spoelen voor remineralisatie dus die voeg ik nu toe aan de oil pulling in de ochtend.
  • Daarnaast ben ik een stapje rustiger aan gaan moet met alle dierlijke vetten want ik kwam in rap tempo aan, en ik heb al wintervacht dus dat was niet fraai… 
  • Ik kocht runderlever, droogde dat in de voedseldroger en maalde het tot poeder: als ik de ballen heb (ik vind dit namelijk echt kei kei kei smerig) dan neem ik een halve eetlepel in water in met mijn neus dicht. Bah. 
  • Ik kocht toch ook levertraan maar dan wel de dure gefermenteerde variant, of dat wat doet? Ik weet het niet… Mijn haar groeit ondertussen wel als de malle en ik denk het gehele weston A. Price dieet gewoon heel goed is voor dat soort dingen.
  • Daarnaast denk ik steeds meer dat het wel verbonden is aan een emotie/conflict/iets wat ik voel. Ik kan duidelijk merken als ik daarmee aan de slag ga, dat de kiezen beter voelen maar ik vind het zo verschrikkelijk lastig. 
  • Ik had pas ook een nare droom over mijn tandarts dus weet nu ook niet meer zo goed of ik durf: help, nog 2 weken om dat de beslissen. 

6 augustus 2025: 8 april ben ik zeer angstig naar de tandarts gegaan, uiteindelijk voelde ik 0 van de behandeling en snap ik niet dat ik daar zo bang voor was. Hij vulde 3 gaatjes. Toen ik zei dat ik er één niet meer voelde, vond hij dat raar want dat was volgens de eerdere foto het ‘diepste’ gaatje. Hij vulde hem toch maar. Ik durfde ook geen nee te zeggen.

In alle eerlijkheid: ik heb misschien de directe pijn opgelost maar tot op heden zijn mijn tanden enorm gevoelig bij hitte of kou en vraag ik me af of er ooit nog een moment komt dat ik geen lichte pijn ervaar. De tandarts zei toen ook ‘als het nou te gek wordt, kom dan langs, dan doen we een wortelkanaalbehandeling’ mij niet bellen, dan laat ik ze er liever uittrekken 😀 Ik heb hem bedankt,  gezegd dat ik een tandarts in het Noorden ging zoeken, en medegedeeld dat ik hem waarschijnlijk nooit meer zou zien. Phew.

 

En ik heb dus nog steeds licht pijn, heb soms zelfs het idee dat  de kiezen achter de gevulde kiezen nu aan de beurt zijn. Al komen ook mijn verstandskiezen langzaam door, misschien dat dat nog drukt op de andere kiezen en zorgt voor gevoeligheid? Sinds onze verhuizing in mei wonen we nog maar 20 minuten bij een holistische tandarts vandaan en daar ga ik september heen dus misschien krijg ik dan antwoorden. Waarom zo laat? Geld….

 

En geld is een dingetje… Ik denk misschien zelfs dat dit een van de conflicten is die iets met mijn tanden te maken heeft omdat elke keer als ik me meer zorgen maak om geld, mijn tanden meer pijn doen. Om het even kort te benoemen: sinds we het leven lijden zoals we nu doen, is er vrijwel geen geld beschikbaar. We hebben maanden zonder broodbeleg gehad, ondertussen heb ik al 2,5 jaar geen nieuwe (wel kringloop) kleding gekocht en verlang ik ook wel eens naar iets moois, maar alles wat geld kost, is gewoon lastig.

 

Het gaat al stukken en stukken beter dan 2024 maar alsnog: er is heel veel stress omtrent geld en het ziet er niet naar uit dat dat op de korte termijn beter wordt. Een van mijn grootste stresspunten / de reden dat ik soms helemaal klaar mee ben is: al werk ik 15 uur per dag, aan de groentekraam, het huishouden, Henk’s Tuinen, voedselvoorziening, marketing werk voor onze (ex)werkgever, onze websites etc. etc. Het is niet genoeg. Ik kan het niet. Ik kan niet alle ballen hooghouden en ook nog eens geld verdienen. En ik word er helemaal gestoord van. Ik kan niet eens even makkelijk naar de tandarts als ik kiespijn heb want ik heb geen geld. En dat drukt de pret en maakt het leven soms best wel naar. Al gaat het meestal ook wel prima hoor.

 

Als je alles hebt gelezen, weet je dat er aan het begin van het artikel een onvermogen conflict is genoemd. Op zich past dat hier best goed denk ik?

Daarnaast heeft stress ook veel impact op tanden (en je algehele gezondheid) denk ik. Anti-kraak wonen, twee bedrijven opzetten en zoveel mogelijk zelf doen draagt niet echt bij aan een leven zonder stress. Dit is ook een van mijn grootste ontwikkelpunten maar tijdens de zomermaanden is er elke  24 uur werk voor 48 uur, en ik kom er nog niet onderuit. Ik probeer het, en het gaat elk jaar beter, maar nog niet goed genoeg.

 

Waar ik ook achter kwam: ik slaap ’s nachts toch best vaak met mijn mond open, of sliep. Dat is ook niet best. Mondtape besteld: dat viel er af 🙂 Maar wat ik daar nu precies aan moet doen vind ik lastig. Ik heb het idee dat mijn slaaphouding vrij bepalend is en probeer er nu op te letten dat mijn hoofd vrij vlak op het kussen ligt. Meestal merk ik het als ik met mijn mond open slaap want dan heb ik gevoelige tanden ’s ochtends. 

 

Sorry dat ik zo’n sip verhaal moet vertellen. Misschien kan ik hem over 2/3 jaar weer oppakken en iets moois schrijven. Maar voor nu zit ik zelf ook regelmatig met de handen in het haar. Ik wacht even de holistische tandarts af en ben benieuwd of ik daar nieuwe inzichten op kan doen. Voor nu bedankt voor het lezen en sterkte met je eigen tanden: wat lastig.

 

12-01-2026 Ondertussen ben ik 3x bij de holistische tandarts geweest: wat een verademing. Ik heb alleen nog gevoelige tanden bij veel stress en drukte. Een van de vullingen van de reguliere tandarts was waarschijnlijk geklapt of iets: daarom deed het zoveel pijn. Bij de holistische tandarts kreeg ik een behandeling met een speciaal spulletje wat ze onder de vulling plaatsen wat de zenuw schijnt te reguleren: werkt volgens mij top, als ik er op focus voel ik hem nog, maar ik kan weer kauwen met die kant en dat kon na het bezoek bij reguliere tandarts (nog) niet. 

Op basis van de zwakke plekken kan ze je vertellen waar iets (waarschijnlijk) vandaan komt zodat je daar wat meer bewustzijn op kan creëren: erg interessant! Bij mij was het op gebied van loslaten en verdriet en vooral op mijn ‘mannelijke stukken’: ik ben er nog steeds niet helemaal overuit maar laat ik nou net driekwart van de periode dat we in Nieuw-Schoonebeek woonden hebben zitten huilen om van alles en nog wat en vooral ook relatie-gerelateerd 😉 Tjah…. 

Daarnaast is alles gewoon beter en rustiger. Voordat ze een verdoving geeft zorgt ze dat je ademhaling ok is: je krijgt de ‘prik’ pas bij een uitademingen etc. Veel beter en veel meer liefdevolle aandacht! (Voor de vragen: ik ga naar Tandartspraktijk Blokzijl

Waar ik ook de vorige keer al stress noemde, wordt hij dit jaar weer wat duidelijker. Op zich hebben we stiekem echt wel heel veel stress gehad afgelopen jaren. Nu ik iets meer rust heb (winter) merk ik dat mijn tanden ook gewoon veel sterker voelen. 

Ik weet nog niet of ik het met alles eens ben. Ik kreeg een verwijsbrief voor mijn verstandskiezen met het advies zsm een afspraak te maken. Ze schijnen ‘buiten de rij’ te vallen. Maar dat gaat tegen mijn gevoel in, en heel erg. Dus ik hou ze voorlopig nog even: ze komen ook nog maar sinds 1,5 jaar door dus ik denk: laat ze eerst maar even groeien. Dat vind ik wel eng.